Иккинчи қисм (29 ва 30 параграфлар)

29 – МУСУЛМОНЛАР НИМА УЧУН ОРҚАДА ҚОЛДИЛАР? Ислом тарихининг ҳар бир даврида миллатлари, тиллари турли хил бўлган ва бошқа – бошқа одату-анъаналарга боғли бўлишган миллионлаб кишиларнинг ўз ораларидаги фарқларини ташлаб, ягона инонч ва фикр атрофида бир буюк давлат қуришганларини ўчмас тарих кўрсатиб турибди. У қурилган давлат ёки ўша давр давлатларининг энг буюгини ўрта асрларда учратамиз. Ҳеч бир вақт бузилмаган ва заррача ўзгаришларга учрамаган ягона дин, ислом динининг гўзал ахлоқи билан безанган, бир бирларини ҳурмат қилган, ёрдамлашган турли хил ирқлардан ташкил топган кишиларнинг бирлашганларини биламиз. У бирлашмаларни оёқда тутиб турган асос,…

Давоми..

Иккинчи қисм (31 ва 32 параграфлар)

31 – МОДДА ВА АТОМ ҲАҚИДА ЯНГИ БИЛИМЛАР. Бугун ҳаммани, атом ва атом энергияси қанақа даражада ташвишга солиб турганини кўриб турибмиз. Дўстдир, душмандир, ҳар бир мамлакатда ҳозир атом устида ишлар олиб борилмоқдадир. Келажакда бўладиган урушлар, сўзсиз атом қуроллари билан олиб борилиши аниқ масаладир. Шунинг учун атом қувватларига эга бўлмаган миллатларнинг яшашга ҳақлари бўлмай қолиши ҳам очилиб қолган аниқ бир масаладир. Шу сабабдан, кичикдир, буюкдир, қисқаси ҳамма бирдан тинмасдан эшитиб туришган атом ва атом энергиясини ва ундан қандай фойдаланишни дин қардошларимга қисқа билдиришни лозим кўрдим. Чунки келажакда атом қувватини урушда ҳам,…

Давоми..

Иккинчи қисм (33 ва 34 параграфлар)

33 – АТОМ БОМБАСИ Биз, бугун билганимиз бир юз беш хил атомлардан ҳар бирининг марказида битта ядро борлиги ва унинг атрофида электронлар айланиб туришини айтдик. Энг кичик атом водород газининг атоми бўлиб, унинг атрофида фақат битта электрон айланади. Янада катта атомларнинг электронлари бир-бири ичига жойлашган ҳар хил ҳалқалар бўйлаб айланадилар. Масалан, уран атомининг еттита ҳалқасида тўқсон иккита электрон бор. Водород атомининг ядроси бошқа бўлина олмайдиган жуда ҳам кичик бир доначадир. Водороднинг бундай ядросига (Протон), дейилади. Протонлар битта мусбат электрик зарядли бўладилар. Бошқа барча атомларнинг ядроларида протонлар билан бирга (Нейтрон), дейилган…

Давоми..

иккинчи қисм (35 ва 37 параграфлар)

35 – КОФИРНИНГ УЙЛАНИШИ Тубанда келтириладиганлар, “Дурр-ул-мухтор”-дан ва унинг шарҳидан иборат бўлган Ибни Обидийндан “Кофирнинг уйланиши” бобининг таржимасидир. Бу ерда уч нарса билдирилади. 1 – Мусулмонлар орасида саҳиҳ бўлган бирор никоҳ, кофирлар орасида ҳам саҳиҳдир. 2 – Шартларда камчиликлар бўлганида, масалан, никоҳда гувоҳлар бўлишмасалар, аёл иддат вақтини тўла ўтказмаган бўлса мусулмонларнинг никоҳлари ҳаром бўлади. Ваҳоланки, ўз динларига уйғун бўлганида, кофирларнинг бундай никоҳлари жоиз бўлади. 3 – Кофирлар, мусулмон кишиси никоҳ қилиши ҳаром бўлган аёлларни, кофир аёлларни хотинликка олишлари жоиздир. Уларни олганларидан кейин, уларга нафақа беришлари ва улар мусулмон бўлишса, уларни…

Давоми..

Иккинчи қисм (38 ва 39 параграфлар)

38 – НАФАҚА ВА ҚЎШНИ ҲАҚИ “Ниқоя” китобининг форсча шарҳида тубандагилар марҳамат қилинади. Бир кишининг кун кўриши, яъни яшай олиши учун лозим нарсаларни таъминлайдиган маблағ нафақа бўлади. Бунинг эса, еб-ичадиган, киядиган нарсалар ва яшайдиган уйдан иборат эканлиги, “Ҳадийка” ва “Ибни Обидийн”нинг нафақа бобида ҳамда ҳаж баҳсининг бошида ёзиб қўйилгандир. Яъни бу нафақа, уй ошхонаси харажатлари, кийиш ашёларига сарф бўладиган маблағлар ва уйнинг ижара ҳақи (уй кираси)га сарфланадиган харажатлардан иборатдир. Бундай харажатлар, шаҳарнинг одатига, бозорга ва қариндош-уруғларнинг, ёру-дўстларнинг яшаш шароитларига кўра ҳозирланади. Вақтга ва ҳолатга қараб, улар ўзгариб туради. Бундай нафақалар…

Давоми..

Иккинчи қисм (40 ва 41 параграфлар)

40 – ҲАЛОЛ, ҲАРОМ ВА ШУБҲАЛИ НАРСАЛАР. Бу ерда ”Кимё-и саодат”нинг иккинчи рукни, тўртинчи аслидан таржима қилингандир.  Расулуллоҳ (соллаллоҳу алейҳ ва саллам) марҳамат қилдики, “Ҳалолдан топиш ҳар бир мусулмонга фарздир”. Ҳалолдан топиш учун аввал ҳалолни ўрганиш лозимдир. Ҳалол ва ҳаром эса, олдимизда ўртада турибди. Бироқ уларнинг иккаласи орасидаги шубҳалиларини аниқлаш бир мунча мушкулдир. Шубҳалилардан сақлана олмаган киши ҳаромга тушиб қолади. Уни билиш ва танитиш эса, кенг бир илмдир. “Иҳё-ул-улум” номли китобимизда бу ҳақда артофлича ёзганмиз. Бу ерда ҳам ҳаммага лозим бўладиганларини қисқача билдириб ўтамиз. Уларнинг ҳаммасини тўрт боб қилиб тартибладик.…

Давоми..

Иккинчи қисм (42 ва 43 параграфлар)

42 – ШАРОБ ВА АЛКОГОЛЛИ (СПИРТЛИ) ИЧИМЛИКЛАР. Алкоголли ичимликларнинг ҳаммаси заҳардир. Бугун эса, бу ҳақиқатни тиб китоблари ҳам очиқ ёзмоқдалар. Литсейларда ўқилаётган қимматли бир кимё китобида, “Алкоголли ичимликлар қадимдан кайф олиш учун ичиларди ва оз миқдорда ичилса, вужудга ҳаракат берувчи таъсир қилиш, ҳазмни енгиллаштирувчи каби фойдалари ҳақида баҳс қилинарди. Ваҳоланки, бугун, алкоголнинг жуда оз миқдори ҳам, вужудни ишдан чиқариши ва унинг зарарли таъсирлари наслдан наслга ўтиши илмий ҳақиқатга айланди”, деб ёзилади. Ибни Обидийн, бешинчи жилд, икки юз саксон тўққизинчи саҳифасида марҳамат қиладики: Шароб [ҳамр-бода, вино, вайн-инглизча вино] тўртала мазҳабда ҳам…

Давоми..

Иккинчи қисм (44 ва 45 параграфлар)

44 – ИСРОФГАРЧИЛИК, СУДХЎРЛИК(ФОИЗга БЕРИШ ВА ФОИЗ ОЛИШ), ЧЕКИШ(ТУТУН ТОРТИШ). Ислом динида ҳаром ҳисобланган исрофгарчиликнинг нимадан иборатлигини ва уларнинг хилларини имом-и Биргивийнинг (раҳматуллоҳи таоло алейҳ) араб тилида ёзилган “Тариқот-и Муҳаммадийя” китобидан таржима қилмоқдаман: Тасаввуф, қалбни ёмон хулқлардан тозалаш ва уни яхши хулқу-ахлоққа қайтариш деганидир. Ёмон одатларни, хулқларни тадқиқ қилдим. Уларнинг олтмишта бўлганлигини тушундим. Олтмиш хил ёмон одат, хулқу-автордан йигирма еттинчиси, исрофгарчилик ва табзийрдир. Табзийр калимаси, экинзор даласига уруғ сочиш маъносини беради. Молу-мулкни бекорига тарқатиб исроф қилишга ҳам табзийр, дейишади. Молу-мулкни исломийят ва мурувват уйғун ҳисобламаган жойларга сарф этиб, тарқатишга “Исрофгарчилик”…

Давоми..

Иккинчи қисм (46 – параграф, «20 – Қонаш» гача)

46 – КАСАЛЛАРГА БЕРИЛАДИГАН ОВҚАТЛАР. Оллоҳу таолонинг одати шундайки, ҳар бир нарсани сабаби билан яратади. Бирор нарсага эришмоқ учун у нарсанинг яратилишига сабаб бўлган нарсани қилиш лозимдир. Ҳар бир нарсанинг яратилишида муштарак бўлган маънавий сабаб, садақа қилиш ва етмиш марта “Астоғфируллоҳ мин кулли мо кариҳаллоҳ” дуосини ўқишдир. Бу икки маънавий сабаб, моддий сабабларни топишга ҳам ёрдам қилади. Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алейҳи ва саллам), “Оллоҳу таоло ҳар бир касалликнинг давосини ҳам яратгандир. Фақат биргина ўлимга чора йўқдир”, “Касалликларнинг боши кўп ейишдир, даволаниш, дориларнинг ва соғлиқни сақлашнинг боши парҳездир” ва “Касалларингизни садақа қилиш…

Давоми..

Иккинчи қисм(46 -параграф, «20-Қонаш» дан охиригача)

20 – НАМОФИЛИ (Қонаш): Ўз-ўзидан ёки ярадан, чипқондан қон оқишидир. Бу касаллик ирсий ёки кейинчалик бошқа сабабдан ҳам пайдо бўлиши мумкин. Баъзан тери остидаги майда томирлардан қон оқади. Баъзан эса, буғинли жойларига оқади. Аксарият ҳолларда бурун, тиш милклари қонайдилар, баъзан шундай кўп қон кетадики, ҳатто касални ўлимга олиб бориши мумкин. Ичакларнинг ва бачадоннинг қонаши кам учрайди. Бу хасталикда қоннинг қизил доначалари озайган бўлади. Люкоситлар формуласи нормал ҳолда бўлади. Қоннинг қуюқлашма қобилияти оз бўлиб қолган бўлади. Қонда ҳематобласт(гемоглобин) сони ортган бўлади. Саҳлларда яшаб, яхши кучли овқатланиш лозим. Янги ва қони кўп…

Давоми..