11.24 – 11.27.2 параграфлар.

11.24 Намозов Барот билан қисқа ёзишма.

Мен, ”Бирлик” халқ ҳаракатининг Самарқанд вилоят Кенгаши раиси вазифасида фаолият кўрсатган даврда (1988 -1993 йиллар) Б. Намозов Кенгашнинг аъзоси ва жуда фаол ходимимиз ҳисобланарди. “Бирлик” ҳақида мен билган ҳақиқатлар” қисмда унга ва унинг активлигига жуда юқори баҳо берилган. Бироқ  2003 йили Голландияда яшаётган Адҳам Эшманов билан учрашган вақтимда, у менга Б.Намозов ҳақида баъзи фактларни кўрсатди. Ўша фактлар, Б. Намозовнинг КГБ билан яқиндан алоқаси борлигини  кўрсатарди. Ана шу фактлар сабаби билан ўша замонларда, яъни 1988-1993 йилларда Б.Намозовнинг ҳақиқатан бизнинг тарафимизда, яъни халқ тарафида, миллий озодлик кураши тарафида ҳақиқий курашчи бўлганлигига менда шубҳа туғилди. Жуда муҳим бир нарсамни йўқотгандек бўлдим. Агар ўша фактлар асосли бўлсалар, биз озодликпарварлар доим ва узлуксиз КГБ қўлида ўйинчоқ бўлганлигимиз келиб чиқарди. Мана бундай ҳолларнинг ҳақиқатлигини юзага чиқариш учун ҳам Ўзбекистонда ҳокимият ўзгариши зарурдир.

[Ана шу муносабат билан 31.12.2006 йил чоршанба куни шуларни ёзиб қўйган эканман:  “2003 йилнинг охирида мен Голландияда муҳожир мақомида яшовчи Адҳам Ешмонов исмли бир киши билан учрашдим.  Ана ўша Адҳам менга Барот Намозов ҳақида янги маълумотлар кўрсатди. Шунунг оқибатида Б. Намозов ҳақида тубандаги мулоҳазалар қоғозга туширилди. Оллоҳу таоло ўзи ислоҳ этсин.

”Бирлик” ҳаракатининг Самарқанд бўлими жуда фаол бўлган бир замонларда Барот Намазов мендан ҳеч ажралмай мен билан доим бирга юрарди.Тўғрисини айтганда мен ҳам унинг ёнимда бўлишини истардим. Чунки у анчагина тетик, сўзлари дадил, атрофни, ўша давр сиёсатини етарли даражада яхши илғаган киши эди. Ўша замонлардан хотирамда сақланган баъзи гапу сўзларни ҳозир яна бир марта эсладим. Масалан, бир кун Самарқанд шаҳрининг марказидан Сулаймон Муродовникига пиёда кета бошладик. С.Муродов эса, шаҳарнинг бошқа бир чеккасида, А.Икрамов кўчасида яшарди. Масофа энг оз тўрт километр чамаси бор эди. У вақт жуда кўп пиёда юрардим. Аллоҳга шукр, шу кунларда ҳам ҳар куни анчагина масофани пиёда ўтаман.

Шундай қилиб, десангиз йўлда Барот менга Ўзбекистон раҳбарлигига Назир Ражабов (ўша замонларда, Ўзбекистонда қип-қизил майда миллатчи Н.Ражабов исмли бириси ҳам вилоят раҳбари даражасига кўтарилганди. У Самарқанд компартия раҳбари бўлиб ҳам ишлаганди.) келса қандай бўлади? – деб савол берди. Мен ҳеч нарсани ўйлаб ўтирмасдан дарҳол биласизку, у Самарқандда компартия бошлиғи бўлганда қанчалик миллатчилик қилди, деб унга жавоб қайтардим. Барот ҳам дарҳол суҳбат мавзусини бошқа тарафга бурди. Шунақа иккимизнинг юришларимиздан яна бошқа бирида Самарқандлик тожикларнинг (балки бутун ҳамма ерлардаги тожикларнингдир) аҳмоқона пасткаш миллатчилигини оқламоқчи бўлиб, ”улар ҳам илдиз ахтараяпти-да, илдиз, ахир домла”, деди Барот. Мен эса, у ҳолда улар (тожиклар) Эронга кетишсин. Уларнинг илдизлари форсларга бориб тақалмайдими, деб жавоб қилгандим. Мен ҳар икки ҳолатда ҳам ҳамроҳим Баротга дарҳол, зудлик билан жавоб қайтаргандим. Аммо мен Баротнинг саволларини ўша замондаги алғов-далғовлардан кўнгли безовта бир ҳамфикрим, ҳақиқий курашдош дўстимнинг холисона маслаҳат учун ўртага чиқарган фикрлари каби қабул этгандим, албатта. Мана бугун-2003 йилга келиб очиқчасига аниқланаяптики, аслида Барот Намозов агент (тожик миллатчилариннгми ёки ўша замонда КГБ ва кейинроқ каримовчилар айғоқчиларинингми) бўлиб, махсус топшириқларни бажариб юрган киши экан. Шу сабабдан у мен билан ёпишиб туғилган эгизак (сиам эгизаклари) каби доим ёнимда юрар экан. Мен ”инқилобчи” эса, уни ратсионал фикрловчи маслаҳатчи сифатида ўзимга жуда яқин тутганман. Аллоҳга минг шукрлар бўлсинким, мен Самарқанддай ўта критик вазият мавжуд бир регионда сиёсат билан шуғулланганим замонларда ҳеч бир кимса мени миллий ёки диний радика-лизмга, экстремизмга торта олмади. Москва ёрдамида арманлар томонидан қутуртирилган бемаза тожикларнинг ҳуружлари менинг асабимни чегарага тақаб, улар деярли  халқумга қадар келишган бўлишсалар-да, у аҳмоқ, сўм (пул) гадоси, сотқин тожиклар даражасига тушиб, пасткашликка берилиб, майдалашмадим. Ваҳоланки, Ўзбекистондаги энг катта ва донишманд эл ўзбекларнинг вакили (фарзанди) сифатида мен доим ҳис-ҳаяжонимни ичга ютдим ва ўзимни иғвогарлардан юқори тутдим. Натижада бутун бир шаҳарни, балки бутун Ўзбекистонни арман миллатчиларига сотилган олчоқ-сотқин тожикларнинг авантюристик иғвосидан сақлаб қолишда муҳим (балки асосий) ролни бажаришга эришдим, десам мақтанган бўлмайман.

”Бирлик” ҳақида мен билган ҳақиқатлар” номли китобимда Барот Намозов ҳақида ҳам бироз тўхтолгандим. Унга нисбатан менда пайдо бўлган баъзи шубҳалар ҳақида ҳам у ерда унча-мунча ёзилган. Бугун маълум бўлаяптики, ўша шубҳалр бежиз эмас экан. Бу йигит тўласинча каримовчилар айғоқчиларидан бири бўлиб чиқмоқда. Аммо у қандай даражадаги қанақа аҳамиятга эга агент? Уни мен бугунга қадар тўла била олмадим, уёғи Аллоҳга маълум. Эй Аллоҳим, Ўзинг бу балоларингдан асрагайсан.”]  

Қисқаси, 2003 йилнинг охирларида Мирзиеевми (Мирзияевми) Ш. М. Ўзбекистон бош вазирлигига тайинлангани ҳақида <centrasia.ru> – да берилган хабар бўйича саитнинг форумида бир қатор фикрлар билдирилди. Ўша фикр билдирувчиларнинг бири эса, мен эдим. Мен, форумдаги қисқагина ёзувда Мирзияевнинг ўзбек эмаслигига алоҳида аҳамият бергандим. Афсус, ўша ёзувларимни йўқотиб юборган эканман. Менинг фикримга жавоб сифатида Барот Намозов ҳам ўша ерда ўз фикрини билдирган эди.

<centrasia.ru> саити рус тилида бўлганлиги учун унинг форумида чиқувчилар ҳам ўз фикларини рус тилида ёзишадилар. Б. Намозовнинг ўша фикрининг оргиналини қуйида аввал рус тилида келтираман ва унинг пастида ўзбекча таржимасини ҳам қўяман:

“Уважаемый Алибой ака, пишущий этих строк, бывший Ваш соратник по НДУ “Бирлик”, упомянутый Вами славных 1989-1990 гг. В те годы я преподавал в физическом факультете, а Вы заведовали кафедрой в факультете прикладной математики СамГУ. (По известной только мне причинам я хочу пока остатся инкогнито для читателей, но приведу несколько фактов из моей биографии, чтобы Вы и некоторые посвещенные точно представили меня!). Мой продед Хусейнбек (рай будет местом ему. Известный у русских как Гусейнбек) возглавлял народных ополченцев против русских воиск при оккупации г. Самарканда в мае 1962 г.(Здесь наверное ошибка. Все же в 1862 году, а не в 1962 – примечание А.Й.). Надеюсь догодались обо мне!

Как Вам известно,  я по крови принадлежу и таджикам, и узбекам (Да! Что, что, но  этого я до сего момента не знал – примечание А.Й.). Упомянутый митинг в стадионе “Динамо” я, единственный представитель “Бирлик”а со стороны узбеков*, приветстовал митинг и призивал к объединение усилий во имя этих двух народов. Кроме того  я всегда напоминал и узбекам и таджикам, что Узбекистон многонациональная страна!!! Рассказывал также о планах**, т.е. о плане тогдашнего  “центра” относительно ЦА – Центральной Азии, какими методами будут попытаться удерживать в составе СССР. Если народы ЦА выйдут из этого плана, то в резерве другой – как организовывать гражданские войны. Подверждение этого было тот прословутый митинг, организованный по требованию из Москвы.

Документальное подверждение “Письмо – обращения интелегенции Тажикистана по реорганизации границы ТаджССР …”, являющиеся руководством к действию горкома партии руководимым Якубовым. Практически все преподаватели ВУЗов, директора школ, директора предприятий из тажикской национальности были тайно осведомлены об этом документе и готовящимуся переменам в г. Самарканде (частично в Бухаре)***. Это письмо -обращения подписанный частью интелегенцией ТаджССР (обратите внимание, не таджикского народа!!) и “некими двумя Московскими академиками, специалистов по историю КПСС” к генеральному секретарью СССР М.С.Горбачеву предназначенный к революционному перевороту было передано мне, представителю НДУ “Бирлик”, со стороны некоторой части таджикской интелегенции**** г. Самарканда. Целью1 этой передачи была предотвращения назревающего (нет, нужно сказать организуемого “центр”ом – прмечание А.Й.) в то время межнационального конфликта между братскими народами узбеков и таджиков. Инициатива2 передачи этого секретного документа мне принадлежал одному (очень уважаемому мной) человеку, таджика по националности, который рискуя3 свою жизнь передал на 8 часов, (с 21 часа вечера до 6 часов утра) для изучения4. В течение этой же ночи этот документ был копирован и разумножен для передачи в различные организации. Если я правильно помню, в ту ночь работали более 20 человек не покладаю рук. Более 10 копии были переданы в руки представителей власти УзССР, которые даже не слышали5 о сушествование этого документа.

План Москвы был рассекречен6, и узбекские власти и народ Узбекистана были осведомлены, что и остановило готовившиеся очередное кровопролитие, очередную горячую точку в карте СССР. Неизвестно каким было бы история Самарканда в последующие годы, если не героический поступок этого таджика7. Чей героически поступок остановило кровопролитие, друга преподавателья физического факультета СамГУ, таджика, которые по воли или не по воли выполнял неблагородное задание или же героически поступок тех, которые не подаваясь к провокациям властей всех мостов (от городских г. Самарканда до высших Московских) занимались разьяснетельными работами среды населения г. Самарканда, студенчества и среды других представителей народа? , очень Таким образом планы реорганизации территорию УзССР сверху, точнее “отчуждение” Самаркандской и Бухарской области в пользу ТаджССР был остановлен. Неужели царствовавшие в те времена “партийные товорищи” из КПСС из таджикской национаьности г. Самарканда и Бухары ушли в тень??? Ни они ли управляют нынче Республикой Узбекистан по доведению до нищите народа этой страны??? Не этими опастностьями вызваны Ваши обращения???

Мне думается разрботанный в КГБ СССР этот план ждет своего часа!!! То ли еще будет???

С наступающим “обезяным” годом господа!!”

Юқорида келтирилган Б.Намозовнинг фикри матнида юлдузчалар билан белгиланган ибораларга ўз эътирозларимни ўша замоноқ қуйидаги шаклда билдирган эканман (улар ҳам рус тилида оргиналда келтирилади):

 * Кто бы, как бы не говорили, более 70% населения города Самарканда явлются узбеками. Как бы не крути от этого факта ни куда не денешься. Какой бы арминен или работник КГБ не работал в пользу кого угодно, когда угодно от этого количество узбеков в Самарканде меньшем не станить. Если так, то почему интересно, в том митинге, организованный в стадионе города под руководством горкома компартии присутствовал единственный “узбек” – представитель  НДУ “Бирлик”? Представители ТаджССР -организаторы того “митинг”а в г.Самарканде, пригласив гостей из Москвы, а также даже из Армении к своему “митингу”  почему сочли необходимым пригласить только одного представителья узбеков, а именно внука Гусейнбека?

** Все же такой план “центра”, должно  было бы сверх секретным. Так что, каким образом этот внук узнают о таких столь серьезных и секретных планах “центра”?

*** Каким образом этот внук оказался столь осведомленным о работе таджиков, проводимые среде населения таджикской национальности? Что, это просто его догатки, остроумие или же он тогда располагал, может быть и сегодня располагают чем либо другими материалами, данными, которые неизвестно простому обивателью?

****А именно какими частьями таджикской интелегенции или какими же конкретными людми-учеными ВУЗов, учительями школ, руководительями предприятии было передано документ внуку Гусейнбека? Насколько мне известно, в те времена все таджики, проживающие в г.Самарканде чувствовали себя как гражданы ТаджССР. С сожалением вспоминаешь, что тогда у них, у большенства таджикских товорищей не чувств валась ни каких-либо элементов интернационализма.

1 Целью передачи того злопамятного письма действительна ли была предотвращения назревающего в то время межнационального конфликта между братскими народами узбеков и таджиков? Мне кажется, за передачей того письма кроелась что-то другое, более хитрые, более опасно-злостные замысли.

2 Тот таджик, которые передал столь секретного документа к своему “другу”- внуку Гусеинбека действительно ли этого делал по своей инициативе?

3 Человек по национальнности таджик, уважаемый внуком Гусейнбека передавая секретного документа к своему “другу” рисковал ли своей жизнью? Это было ли героиски поступок со стороны представителья таджикского народа-работника КГБ или же он, тот “герой”, в тот момент выполнял свою обыкновенную служебную объязанность?

4 Действительно ли нам передавали того секретного документа для изучения и для какого порядка изучения? Зачем, что, там было что либо интересного для узбеков или в то время очень любили нас в КГБ? Или же в то время кто нибудь из работников КГБ сомневались, что в Самарканде не повториться Ферганские события? Нет, они все, и так называемые “таджики”, и парткийно-государственные “деятели”, и конечно предатели обоех народов  как один готовились к провокацию и готовили её. Все они также готовились и к арестам, нас “Бирлик”овцев и не только к арестам. Такой секретный документ, какой был передан нам на “изучения” мог бы находится просто так у любого работника Самаркандского оделения КГБ СССР? Что то, сомнительно!

5 Все же невероятно поверить, что рукокодство УзССР “не слышили” о сушествование токого серьезного секретного документа?

6 Тогда когда КГБ СССР работал в полной силе можно ли было так просто рассекречить план Москвы?

7 Действительно, чей героически поступок остановило кровопролитие, друга преподавателья физического факультета СамГУ, таджика, которые по воли или не по воли выполнял не благородное задание или же героически поступок тех, которые не подаваясь к провокациям властей всех мостов (от городских г. Самарканда до высших Московских) занимались разьяснетельными работами среды населения г. Самарканда, студенчества и среды других представителей народа?

Қуйида юқорида келтирилган рус тилида ёзилган фикрларнинг ўзбеккчага ағдарилган матни келтирилади:

“Ҳурматли Алибой ака. Ушбу сатрларни қоралаётган киши, Сиз эслатган машҳур 1989 – 1990 йиллари “Бирлик” Халқ Ҳаракати (ХҲ)-да сизнинг собиқ сафдошингиз бўлган кишидир. Ўша йиллари мен Самарқанд давлат университетининг физика факультетида ўқитувчи эдим, Сиз эса, ўша университетнинг “Амалий математика” факультетида кафедра мудири эдингиз (Шахсан ўзимгагина маълум бўлган сабабларга кўра, ҳозирча ўқувчилар учун яширин қоламан. Бироқ Сиз ва бошқалар мен ҳақимда тўла тасаввурга эга бўлишлари учун ўз таржимои ҳолимдан бирмунча маълумотлар келтираман).

Менинг бобом (отамнинг отаси) Ҳусайинбек (раҳматлининг жойи жаннатда бўлсин. Руслар уни Гусейнбек исми билан танийдилар), 1962 йилда (сана компютерга теришда хатога йўл қўйилган бўлса керак. Ҳар ҳолда 1862 йилдир – А.Й. эслатмаси)  рус босқинчи ҳарбийларига қарши халқ лашкарини (кўнгулли аскарларини) бошқарган. Ўйламанки, менинг кимлигим энди тушунарли бўлди!

Маълумингизки, мен қон жиҳатидан тожиклар ва ўзбекларга бир хилда тааллуқлиман (Э-ҳа! Аммо мен, Барот Намозовнинг тожикларга жиян бўлишини шу бугунга қадар билмаган эдим – А.Й эслатмаси). Сиз эслатган “Диномо” стадионидаги митингда ўзбеклар номидан* “Бирлик”дан биргина мен вакил бўлиб қатнашгандим ва унда сўзлагандим ҳамда икки халқнинг обрўси учун уларнинг бирлашиб ҳаракат қилишларига даъват қилгандим. Бундан ташқари мен ҳамиша ўзбекларга ҳам, тожикларга ҳам Ўзбекистоннинг кўп миллатли эканлигини хотирлатириб турардим!!! Шунингдек Мар ҳказий Осиёни (МО) СССР таркибида қандай усуллар билан ушлаб туриш ҳақидаги ўша замон “маркази”нинг режалари** ҳақида ҳам сўзлар эдим. Агар МО халқлари “марказ”нинг режасидан ташқарига чиқиб кетадиган бўлсалар, уларда қўшимча режа – минтақада фуқаро урушини қандай ташкил қилиш режаси ҳам тайёр эди. Менинг бу фикрим исботи учун Москванинг талаби билан ташкил қилинган ўша машҳум митингни мисол қилиб кўрсатиш мумкин. Чунки ўша жуда хунук митинг Москва талаби билан тайёрланганини ва ўтказилаганлигини исботлайдиган жуда аниқ ҳужжат ҳам бор.

Бу ҳужжат эса, “ТожССР (Тожикистон Совет Сотсиалистик Респуликаси)нинг чегарасини қайта ташкил қилиш бўйича Тожикистон зиёлиларига мурожаатнома …” номли хатдир. Ўша машъум митингни бошқаришда Самарқанд шаҳар компартия раҳбари Н.Н. Яқубов,  ана шу мурожаатномадаги кўрсатмаларга кўра ҳаракат қилган эди. Амалда Самарқанд шаҳаридаги бутун олий мактабларда ишлайдиган тожик миллатига мансуб бўлганларнинг ҳаммаси, мактаб директорлари, корхона раҳбарлари махфий равишда бу хат (мурожаатнома) ва Самарқандда яқинда бўладиган кескин ўзгаришлар билан (қисман Бухорада ҳам)***  таништирилганди.

Ҳужжат (Мурожаатнома хат)  КПСС бош котиб М.С. Горбачев адресига ёзилган бўлиб, ТажССР зиёлиларининг бир қисми (тожик халқи тарафидан эмаслигига диққат қилинг!) ва КПСС тарихи бўйича академик унвони бўлган Москвалик иккита киши тарафидан имзоланганди. Хат инқилобий тўнтариш ясашга мўлжалланган бўлиб, унинг мазмуни фитна ва иғволар билан тўлиб-тошган эди. Ана шундай бир муҳим иғвогарона ҳужжат, Самарқанд шаҳар тожик зиёлиларининг**** бир қисми тарафидан менга, “Бирлик” ХҲ вакилининг қўлига берилди. Бу ҳаракат1, ўша замонда икки қардош халқ ўзбеклар ва тожиклар орасида етишиб келаётган (йўқ ундай эмас, ташкил қиланаётган дейилиши керак – А.Й. эслатмаси) миллий низонинг олдини олиш мақсадида қилинганди, албатта. Ўта махфий бундай бир ҳужжатни ўз жонини хавфга2 қўйиб, 8 соатлик муддат (соат 21-дан эрталаб соати 06-гача) билан менинг қўлимга ўрганиб3 чиқиш учун бериб қўйиш ташаббускори4, КГБ Самарқанд ташкилотида ишлайдиган, мен жуда ҳурмат қиладиган бир тожик йигити эди. Биз эса, ўша ҳужжатни ҳукуматнинг масъул орган- ларига тарқатиш учун бизга белгиланган саккиз соат ичида кўчириб олишни ташкил қилдик. Менимча ўша кечаси 20 киши тинмасдан ишлашгандик. Оқибатда ўша хатдан ўнтами, балки кўпроқдир нусха ЎзССР (Ўзбекистон Совет Сотсиалистик Республикаси) ҳокимият вакилларининг (балки улар бундай хат ҳақида эшитмаган5 ҳам бўлсалар керак) қўлига топширилди.

Шундай қилиб, ўзбек ҳокимияти ва Ўзбекистон халқи “марказ” тайёрлаган машъум бир режадан хабардор қилинди. Бу эса,  СССР харитасида навбатдаги қирғин майдони ташкил қилиш, навбатдаги оловли нуқта вужудга келтириш ҳаракати тўхтатилишига сабаб бўлди. Қисқаси Москванинг навбатдаги махфий қонли режаси очилиб6 қолди.  Билмадим, агар ўша тожикнинг қаҳрамонларча7 жасурлиги бўлмаганда Самарқанднинг кейинги тарихи нималар билан машҳур бўларди. Буюк бир қирғинбаротни, янгидан қон тўкилишини кимнинг қаҳрамонларча саъй-ҳаракати тўхтатди?  Ўз хоҳиши биланми ёки ўз хоҳишидан ташқари қабиҳ бир буйруқни бажарувчи сифатидами содир бўлган СамДУ физика факультети ўқитувчисининг дўсти, тожикнинг жасур ҳаракатими ёки совет ҳокимияти барча поғоналарининг (Самарқанд шаҳар ҳокимиятидан тортиб, то Москвадаги олий ҳокимиятгача)  иғволарига қарамай, шаҳар аҳолиси, талабалар ва бошқа халқ вакиллари орасида тинмасдан тушунтириш ишлари олиб боришганларнинг қаҳрамонларча ҳаракатларими ўша машъум режаларга қалқон бўла олди? Хуллас, юқоридан туриб Ўзбекистон ҳудудини ўзгаритириш режаси, тўғрироғи Самарқанд ва Бухоро вилоятларини ТажССР ҳисобига “бегоналаштириш” режаси тўла тўхтатилди.

Ўзларини тожик миллатига мансуб ҳисоблайдиган ўша замонларда КПСС раҳбарлари бўлиб Самарқанд ва Бухорода вазифадор бўлганлар, наҳотки ҳозир бутунлай сояга ўтиб кетган бўлиб, қўлларидан ҳеч нарса келмайдиган бўлиб қолган бўлсалар? Ваҳоланки, ҳозир ҳам Ўзбекистон Республикасини ўшалар бошқармаяптиларми??? Ўшалар-ку ахир, мамлакатнинг аҳолисини тўла оч ва гадога айлантирганлар. Сизнинг фикр ва мурожаатингиз ана шундай хавфларни кўзда тутмаяптими?

Менимча, ўз замонида КГБ – да ишлаб чиқилган режа, бугунларда ҳам амалга ошиши соатини кутиб турибди!!! Ёки яна нималар бўладими???

Кириб келаётган “Маймун” йилингиз қутлуғ бўлсин, жаноблар!”

Ўзбекча матнда юлдузчалар ва рақамлар билан белгиланган фикрларга ўз изоҳларимни қуйида келтираман: 

* Ким нималар деса деяверсинлар, Самарқанд шаҳари аҳолисининг 70% – идан ошироғи ўзбеклардир. Нима қилса қилаверишсинлар, бироқ  ғаламисларнинг қилиқлари ёки иғволари билан бу рақам ўзгариб қолмайди. Қандайдир арманми ёки КГБ-нинг қуйи ва юксак даражали жосусими кимнинг фойдасига ишлашидан қатъи назар, Самарқанд шаҳрида яшаётган ўзбекларнинг сони камайиб қолмайди. Шундай экан, Самарқанд компартияси биринчи раҳбари раҳномалигида стадионда ўтказилган ўша митингда нима учун фақат битта ўзбек, у ҳам бўлса, “Бирлик” ХҲ вакили қатнашди? Самарқандда ўтказилган ўша машъум “митинг” Самарқанд шаҳар компартия раҳбари бошлигидаги ташкилотчилари – ТажССР вакиллари (Самарқандда яшовчи тожиклар вакиллари эмас – А.Й. изоҳи), ўзларининг митинг аталмиш иғвогарона чиқишларига Москвадан ва ҳатто Армениядан бир неча вакиллар чақиришларига қарамай, ўзбеклардан биргина кишини, яъни Ҳусайинбекнинг неварасини чақиришни лозим кўрдилар?

**  “Марказ”нинг бундай режаси жуда махфий бўлиши шарт эди. Шундай бўлгач, қандай қилиб, бу невара ”марказ”нинг бундай муҳим ва махфий режасини билиш каби ишончга сазовор бўлди? Нима учун бундай муҳим ишга энг аввал ўзбеклардан бу невара жалб қилинди?

*** Бу невара қандай қилиб, тожик миллати ўртасида бир гуруҳ тожиклар (аслида улар ҳам тожикларми ёки туркийларнинг бош душмани тожикча сўзлашадиган арманиларми? – А.Й. шубҳаси) тарафидан ўчбекларга қарши душманлик тарғиботи олиб борилганидан хабардор бўлди ёки хабардор қилиниб турилди? Нима бу, унинг (неваранинг) хаёли, тахминими, унинг донолигими ёки у ўша замонлар оддий ватандошга маълум бўлмаган, бўлмайдиган бошқа бирор материалларга эга бўлганмиди, балки бугун ҳам у нималар биландир таъминланаётган-дир-а?

**** Тожик зиёлиларининг қандай қисми тарафидан ёки олий мактабларнинг қандай олим-лари, қаерлик мактаб ўқитувчилари ва қайси корхоналарнинг раҳбарлари тарафидан ўша ҳужжат Ҳусайинбекнинг неварасига берилди? Менинг билишимча ўша вақтлари, Саьарқанд шаҳри аҳолисининг тожик ҳисобланадиган қисмининг ҳаммаси ўзларини ТажССР фуқаросидек ҳис эта бошлаганди. Негадир, қандайдир махфий кучлар томонидан уларда ўзбекларга нисбатан қўшничилик, тарихий бир ватандошлик каби ҳислар тамоман йўқ қилинганди. Уларнинг аксарият қисмида  интернационализм элементларини кўриб бўлмай қолганди. Уларнинг ичидан кимлар ўзбекларга дўстлик, уларга меҳрибончилик ҳақида ўйлаган экан-а?

1 Ўша бадбахт хатни бизга беришдан кўзда тутилган мақсад, чиндан ҳам иккита қардош халқларнинг орасида келиб чиқиши мумкин бўлган миллий низонинг олдини олишдан иборатмиди? Менимча эса, у машъум хатни “Бирлик” халқ ҳаракатининг Самарқанд вилоят ташкилоти вакилига (айниқча яна ўша Ҳусайинбекнинг неварасига)  берилишида бошқа бир нарса, янада яширин, янада муғамбирироқ, янада ёвузроқ  бир режа кўзда тутилган эди.

2 Ҳусайинбекнинг невараси ҳурматига сазовор бўлган ўша тожик кишиси, ўта махфий давлат ҳужжатини ўзининг “дўсти”га бера туриб, ҳақиқатан ўз жонини хавфга қўяётганмиди? Бу унинг, КГБ ходими, тожик миллати вакилининг қаҳрамонлигимиди ёки у “қаҳрамон”, ўша вақт ўзининг одатдаги хизмат вазифасини бажараётганмиди?

3 Ўша махфий ҳужжат бизга ҳақиқатан ҳам ўрганиб чиқишга берилдими ёки қандай тартибда ўрганиб чиқишга берилди? Нега ундай қилинди, нима унда ўзбеклар қизиқадиган, яъни ўзбекларнинг фойдасига аталган бирор нарса бор эдими, ёки ўша замонларда КГБ-нинг барча зиналарида бизга ичи ачийдиган бирор киши бор эдими? Ёки ўша замонларда Самарқандда ҳам Фарғона воқеалари, балки улардан ҳам баттари такрорланишига КГБ ходимларидан бирортасида заррача шубҳа бормиди? Уларда ундай шубҳа йўқ эди, уларнинг ҳаммаси ва ўзларини тожик ҳисоблаган, ҳисобламаган барча  партия-давлат раҳбарлари, тожик аталмиш майда миллатчилар ҳамда иккала миллий гуруҳ ичида ҳамиша учраб туришган хоин – сотқинлар билан биргаликда фитнага тайёрланардилар ва уни тайёрлагандилар. Шунингдек уларнинг барчаси бизни, Самарқандлик “Бирлик”чиларни, балки фақат Самарқандликларни-гина эмасдир, оммавий қамоққа олишга ва шу билан бизнинг ҳаракатимизга бутунлай барҳам беришга ҳам изчил тайёрланмоқда эдилар. Бизга “ўрганиш” учун берилган ўша ўта махфий ҳужжат СССР КГБ – сининг бир оддий ходими қўлига ўз-ўзидан, тасодифан тушиб қолиши мумкинми эди? Билмадим, кимга қандай, аммо менга бу ҳол жуда шубҳали кўринади.

4 Жуда муҳим ва ўта махфий бир ҳужжатни ўша тожик кишиси, ўз “дўсти”га – Ҳусайинбек неварасига ҳақиқатан ҳам ўз ташаббуси билан бердими?

5 Ўша замондаги ЎзССР раҳбариятининг бундай жиддий бир махфий ҳужжатдан хабарсиз бўлганликларига, ҳатто “эшитмаган ҳам” бўлишларига ишониш мумкинми?

6 СССР яшаб турган ва унинг КГБ аппарати тўла кучга эга бўллган бир замонда Москванинг муҳим, махфий режасини шундай жўнгина очиб юбориш мумкинми эди?

7 Ҳусайинбек невараси қаҳрамоннинг кимлиги ҳақида нега иккиланади? Ҳа, ҳақиқатан кимнинг қаҳрамонлиги ўша замонда бошланишига жуда оз вақт қолган қонли тўқнашувнинг олдини олган эди? СамДУ физика факультети ўқитувчисининг “дўсти” тожик йигитининг жасурлигими ёки Самарқанд шаҳар ҳокимиятидан тортиб то Москвадаги маркази ҳокимият тақибларига қарамай, шаҳар аҳолиси, талаба-ўқувчилари ва халқнинг бошқа табақалари орасида тинмасдан тушунтириш ишлари олиб борганларнинг меҳнатларими? Менимча, иккинчиларининг беғараз саъй-ҳаракатлари қаҳрамонликка лойиқдир.

Ана шу муносабат билан Барот Намозовга бир дона хат ёзгандим. Ўша хатнинг матнини ҳам қуйида келтираман:

“Ассалому алайкум Баротбек! Қандайсиз, ишингиз, соғлингиз жойидами? Уй ичи яхшимилар?

Форумдаги справкангиз* бўйича Сизни аниқлаш мен учун унча ҳам кийинчилик туғдирмади. 1989-1990 йиллардаги Самарқандлик “Бирлик”чилар ва сизнинг тожик оғайниларингиз учун ҳам сизнинг кимлингизни тушуниб олиш бирор мураккаблик келтирмагандир деб ўйлайман.

Сизга жуда яхши маълумки, ўз даврида “Бирлик”да бор дарчами, эшикми ва дарвозаларми ҳаммаси ланг очиқ эди. “Бирлик”нинг бугунги аҳволи ҳам бир тарафдан бизнинг сиёсий хомлигимиздан ва бошқа томондан ҳеч бир ёпиқ жойимиз бўлмаганлигидан эмасмикан? Ҳа, Баротбек афсуски, шундай. Шу сабаб, янгидан майдонга келган Халк Бирлиги Ҳаракати (2003 йилнинг охирида мен ва Адҳам Эшманов биргаликда шу ном билан бир ҳаракат тузишга келишгандик. Бироқ менинг ва А. Эшмановнинг сиёсий ва миллий тушунчаларимизда жиддий фарқлар келиб чиқиши муносабати билан бу уринишдан ҳам кўзда тутилган натижа чиқмай қолиб кетганди – А.Й. эслатмаси) ўша биз йўл қўйган эски хатоларни такрорламасликка жиддий бел боғлаган. Ичимизда етарли даражада жиддий кишилар бор. Сиёсий Кенгаш (СК-раис Ҳидоят Ҳижронзода, Кузатувчи Кенгаш– раис каминалари, Координатлаш Кенгаши– раис Малика Зиёвуддин қори қизи кабилар ҳам мавжуд) аъзолари ва унинг раҳбариятидагилар ҳаёт- нинг, янги замон сиёсатининг ниҳоятда оғир ташвишларини бошдан кечирган кишилардир. Улар бирорта ҳам эътиборсизликка йўл қўйишга рози бўла олмайдилар.

Баротбек ука, мен эса, Халк Бирлиги Харакатида СК аъзоси ва Кузатувчи Кенгаш раислигини олиб бормоқдаман.

Эскидан “Бирлик”да сезиларли хизмат қилган кишилардан бири сифатида мен сизнинг номингизни СК-даги дўстларга таклиф этгандим. У кунги телефон (2003 йили А. Эшмановнинг уйидан Баротга телефон қилгандим)  ҳам шу сабабдан эди. Мен сизни яхши мулоҳазали, ҳис-ҳаяжонини ўз қўлида тута биладиганлардан бири, катта бир гуруҳни ишонч билан топширса бўладиган кишиларимиздан бири, деб билардим ва ҳозир ҳам ўз фикримдан чекинганимча йўқ. Аммо форумдаги сўзлар сизга безак эмас, деб биламан. Бундай очиқчасига чиқиш қилишга ҳали вақт етиб келмаганди – ку. Менимча, сизнинг маълумотингиз (агар у ҳақиқатан сиз ёзаётгандек бўлса) биринчидан, сизга ишонган тожик йигитини жуда ноқулай бир ҳолга тушириб қўймадими? Иккинчидан, сиз Россияда ишлаб ва яшаб турибсиз. Ўша замонда хатни ижод этган авторлар бугун ҳам эски иш жойларида ишламаяпти, деб ўйлайсизми? Мен эса, улар ҳозир ҳам Россияни ва унинг СНБ-сини бошқараётибти, деб тўла ишонаман. Агар мен ҳақ бўлсам, сиз жуда катта сиёсий камчиликка йўл қўйдангиз. Ўзингиз ва бошқа бир қанча кишилар ҳаётини ҳам таҳликага қўймадингиз, деб бўлмайди.

Баротбек, мени кечиринг. Форумда чиқишдан аввал менга бир эллик хат ёзиб, озгина маслаҳат сўраганингизда жуда соз бўларди. Эслайсизми, биз иккимиз қандай яхши маслаҳатлар қилардик. Маълумингизки, сафимизда А.Умрзаков, С.Муродов, Х.Ғониев ва бошқа кўпгина ўзига яраша ақлу-хуши жойида  кишиларимиз бўларди. Аммо мен сиз билан бирга юрганимда ўзимни ҳар тарафлама тўла-қонли одам ҳис этардим. Агар бугун ҳам маслаҳатли иш қилганимизда эди мўлжални тўғри олиб, айни зарур нуктага урган бўлардик.

Баротбек, мен сизга айтсам, биз кўпчилигимиз рус тилида, ҳатто ўзбек тилида ҳам қатор грамматик хатолар билан ёзамиз. Бироқ Ҳаракатимиз СК-дагилар эса, матбуот саҳифаларида имкони кадар грамматик хатога йўл қўймасликни талаб қилишади. Халқ Бирлиги Ҳаракати номидан мақолалар ва бошқа материаллар, форумларда билдириладиган фикрлар юқори савияли махсус редакторлар ва корректорлар текширувидан кейингина матбуот саҳифаларида эълон қилинади. Бу ишни Ҳаракат СК  қатъий назорат қилади. Сиз форумда эълон қилган кичкина хабарда эса, грамматик хатолар ҳеч бўлмаганда керагидан кўпрокдир.

Ҳа, Баротбек менинг бу “танқидларимни” кўнгулга яқин олмайсиз, деб ўйлайман. Билингки, сиз рус тилида ёзган материалдаги камчиликларни мен кўра олмаган бўлардим. Аммо Ҳаракатдаги масъуллар кўзидан улар ҳоли қолмади. Улар менга бироз таъна ҳам қилишди.

Заруратданми ёки заруратсизми иш қилиб, мен мазкур хат билан сизнинг анчагина вақтингизни ўғирладим, балки менинг бу узундан-узун жумлаларим дилингизга озор ҳам бергандир. Баротбек, ҳаммаси учун мен сиздан яна бир бор узр сўрайман. Омон бўлинг. Ишларингизга омад.

Сиз ва уй ичингизга салом ва дуолар билан биродарингиз Алибой. 31.12.03- чоршанба. 

11.25 Ҳамзага ёзилган хат.

Ассалому алайкум Ҳамзабек! Қандайсиз, яҳшигина юрибсизми, уй ичи, дўстларингиз бар- чалари бардаммилар? Оллоҳу таолога шукр, бизлар ҳам ризқимизни териб еб юрибмиз.

Телефонда айтганим каби, ука, биз энг аввал мусулмонмиз, ундан кейин бошқалари  келади. Бизнинг салмоғимиз динимизда ва динимизга қанчалик амал қилишимиздадир. Сиз теле- фонда, ”сиёсатга аралашмай … ” юрибмиз, деган ибора қўлладингиз. Шундай қараганда сиз, ҳақдай кўринасиз. Аслида ундай эмас. Аслида эса, дин сиёсатдир. Бизнинг ёки ўтмишдаги, ёки бугунги сиёсат одамларининг динни давлатдан, давлатни диндан ажратамиз, деганлари қуруқ сафсатадир. Бугун дунёнинг энг буюк проблемаси, яҳудийлик  ва  ҳристианлик орасидаги, ай-ниқса, яҳудийлик, ҳристианлик бир томон ва ислом бошқа томонда бўлган муносабатлардан иборатдир. Яъни бугун жаҳондаги бутун сиёсат ана шу муносабатлар атрофига қурилгандир.

2001 йил 11 сентябрдан кейинги Америка сиёсатини дурусроқ кузатган киши, бутун  дунё матбуотининг изчил пропагандаси, тинмай кишиларнинг онггига сингдиришга уринишларига қарамай, у сиёсат терроризмга қарши эмас, балки ислом динини заифлаштиришга, мусулмон- ларни маданиятсиз, жоҳил, терроризмни авж олдирувчилар қилиб кўрсатишга қаратилганини жуда яхши кўра олади, киши. Ўша 11.09.2001-дан  кейин АҚШ Толибларга қарши урушни жаҳонда энг баланд хочни( Крестни) кўтариш билан бошладилар. Ҳамзабек, ёзаман десам, яна кўп гаплар бор. Иншооллоҳ улар ҳақида ҳали сўлашишга, уларни муҳокама қилишга вақтларимиз бўлар. Ҳозирча, мусулмончилигимизни мустаҳкамлашимиз, амалларимизни тузатишимиз керак, демоқчиман. Шунинг учун бизнинг дўстлардан бири, ҳар бир саводли мусулмон кишиси билиши  ва амал қилиши лозим бўлган дин билимларини бир рисола шаклида йиғибди. У рисолани ушбу ҳатга илова қилмоқчиман.

Ҳозирча омон бўлинг. Ишларингизга ютуқлар тилаб қоламан. Сизга ва барча сизга яқин бўлганларга мендан салом ва дуолар бўлсин.

Ҳамзабек, мен бугунги ўзбек лотин имлосида ёздим. Бу сизга қийинчилик туғдирмас, деб ўйлайман. Диний рисола эса; кириллда ёзилган. Сиз кириллда ўқишни ҳам биласиз, шекилли.

Мана қуйида айтилган рисола келади (Муҳаммад Мурод, рисолани тузган кишининг исми шарифидир): Рисола”Ҳақиқий иллоҳ ва сохта иллоҳлар (Тавҳид ва ширк масаласи)” деб номлангандир.

Рисола хатга илова қилинган эди. Уни бу ерда келтириб ўтирмаймиз.

11-26.  Пўлот Охунов билан ёзишмаларим.

2005 йилга келиб, Пўлот Охунов билан алоқа тикланди ва у билан бирнеча хатлар ёзишдик. Шуларнинг сақланлганларини қуйида келтираман: Қуйидаги хат Пўлот Оху- новдан 19.02.05 куни  e-mail да олинган эди. У хатда баъзи бир тушиб қолган ҳарфларни тўлдиришдан бошқа таҳрир қилмасдан унинг аслини келтираман:

“Соғ ва саломат юрибсизми. Ўша охирги хат ёзишимиздан кейин бироз узилиб қолдик. Сиз билан бир астойдил гаплашиш ниятим бор эди, лекин бироз иккиландим, чунки мен кўтармоқчи бўлган масала бироз нозикроқ.

Ўзингизга маълум 2007 йилда президентлик сайловлари бўлиши керак. Бўладими йўқ- ми ҳали ноаник, лекин бунда мухолифат қатнашиши масаласини кўп ўйладим. Сиз била - сизми йўқми биз (яъни Швецияда тузилган Association Central Asia ташкилоти) 2009 (2003 йил бўлса керак) йилининг ноябрь ойида Тошкентда бир конференция ўтказган эдик. Ўша конференцияда мухолифатни бирлаштириш ниятида бир қарор қабул қили- ниб Давра Кенгаши тузилган. Кейин 2004 йили шу Давра Кенгаши ўз номзодлари билан парламент сайловларида қатнашишга ҳаракат қилиб курган эди. Нима бўлганда ҳам бу иш билан мухолифатни имкониятлари бир синалиб кўрилди. Бу бўлиб ўтган ишлар мени бир нарсага ишонтирди. Бу нарса мухолифатни бирлаштириш мумкин ва биргаликда натижаларга эришиш ҳам мумкин. Лекин бунинг учун маълум шартлар ба- жарилиши керак. Бу шартларни ҳозирча қўйиб турайликда. Мухолифатни нима учун бирлаштириш зарур эканлигини гаплашайлик.

2003 йилда конференция ўтказганимизда менинг асосий ниятим мухолифатни прези- дентлик сайловларига уюштириш эди, лекин бу фикрни бугун ҳам очиқлаш ниятим йўқ буни фақат Сизга очаяпман. Агар биз мухолифатчилар халқимизга бир альтернатив ном зодни кўрсата олсак ва одамларни орқамиздан эргаштира олсак биз кескин ўзгаришлар- га эришишимиз мумкин. Бунинг учун бизга учта нарса керак бўлади:

1. Мухолифатнинг тан олинган лидери

2. Мухолифатни бирлаштирадиган структура

3. Маблағ.

Мен 2003 ва 2004 йиллари тузиш учун ҳаракат қилган Давра Кенгаши шундай сруктура сифатида, яъни барча мухолифатчиларни бирлаштирадиган ташкилот вазифасини бажа - риши мумкин. Ҳозирда бундай ташкилотга бир ягона лидер керак. Шу масала энг кийин масалалардандир.

Давра Кенгаши ҳақида. Давра Кенгашига Ўзбекистоннинг барча инсон ҳуқуқларини ҳи - моя қилиш ташкилотлари ва мухолиф сиёсий партиялар қўшилган. Фақат Ардзинов ва Марат Зохидов қўшилмаган холос. Лекин Давра Кенгашининг ишини жонлаштириш учун мақсадларни очиқ айтиб бу ташкилотни бошқарадиган лидер керак.

Энди бу структурага ким бошлиқ бўлади? Билмадим Сиз менинг фикримга қанчалик қўшиласиз, лекин мен шу нарсага амин бўлдимки на Абдураҳим ака, на Солиҳ бу струк - туранинг лидери бўла олмайди. Улардан бирининг Давра Кенгашига бошлиқ бўлиши ўша куниёк бўлинишга ва ўзаро жанжалга сабаб бўлади.

Мана энди мен келган хулосани Сизга очиқ айтмоқчиман. Бирлашган мухолифатни бошқаришни Каримовнинг структураларидан чиққан бир одамга топшириш керак. Агарда шундай қилинса Каримовни атрофидагилари ҳам бирлашган мухолифатга наф- рати ва душманлиги камаяди. Бундан ташқари Солиҳ ва Абдураҳим аканинг ҳокими- ятга келишини эшитган амалдорлар бунга тиш-тирноғи билан қаршилик қилади ва бун- га қарши жон-жаҳти билан курашишади.

Агар эътибор берган бўлсангиз Саакашвилли ҳам, Юшенко ҳам давлат аппаратидан чиққан одамлар. Энди бизни шароитда бундай одам ким бўлиши мумкин. Бундай одамлар бир нечта, баъзилари олдинги амалларидан тушганлар бунга жуда интилган одамлар, улар билан Тошкентда учрашдим ва гаплашдим. Уларни Сиз ҳам биласиз 1990 йила парламентда Каримовга қарши чиққан одамлар. Ҳозир улар оддий бизснес- менлар. Яна бошқа томонга қарасак Сиз таниган Бобур ака. Унинг номзоди ҳам мухолифатни лидерлигига мос келиши мумкин. Лекин буни батафсилроқ гаплашиши- миз керак.

Олдимизда икки йилча вақт бор. Шу вақт ичида лидерни Ўзбекистонга ва дуньёга тани- тишимиз керак. Интернетда информацион кампанияни бошлашимиз керак. Ва Давра Кенгашининг вилоят бўлимлари орқали ташвиқот кампаниясини ҳам бошлашимиз керак. Бу орада каримов атрофидаги одамлар билан музокаралар қилишга ҳаракат қи- лиш керак. Қилинадиган ишлар кўп бўлади буларни ҳаммасини батафсил келишиб олиш керак, иш режаларини тузиш зарур бўлади. Сиз бу фикрларга нима дейсиз?

Сиздан илтимос бу фикрлар фақат Сиз учун, бир келишув бўлмасдан олдин буни биров - га очиқламанг. Хурмат билан Пўлатжон.”

11.26.1  П. Охуновнинг хатига жавоб.

Ана шу юқоридаги мазмундаги хатга менинг жавобим эса, тубандаги шаклда юзага келганди (бу жавоб ҳам ўша замонида ёзилгани каби келтирилмоқда):

Ва алайкум ассалом Пўлотжон! Қандайсиз, соғу-саломат юрибсизми? Ҳа, нима ҳам қи- ламиз, ишларимиз шунақа, ҳамиша ҳам улар ўз вақтида ва кўнгулдагидай бўлавермай- ди. Иш қилиб, бир-биримизни унутиб қўймасак бўлгани. Хатингиз учун кўпдан-кўп миннатдорлигимни қабул қиласиз, раҳмат.

Хатингизни ўқиб, жуда хурсанд бўлдим. Энг аввал, менга ишонч билдириб, сир тутили- ши лозим бўлган фикрларингизга мени шерик этганингиз учун алоҳида яна бир бор раҳмат, дейман. Шу билан бирга у фикрлар ҳақида мен тарафдан учинчи бир кишига маълум бўлмаслигини гарантиялашимга тўла ишонсангиз бўлар, иншоолоҳ.

 

Энди Пўлотжон, бевосита ўртага қўяётган масалаларга келсак, фикрларингизнинг деяр- ли барчаси тўғри ва уларга мен қўшиламан. Ҳақиқатан бугунги реаллик шундай, яъни сиз ифодалагандай, албатта. Масалан, “мухолифатни бирлаштириш зарур,” дейсиз , бу ҳақда икки хил фикр бўлиши мумкин эмас. Алтернатив номзод масаласи, бу ҳам жуда тўғри.

Пўлотжон, Самарқанд университетида ишлаб юрган замонларда оғайнилардан бири, “Киши қариса, ёшлигида қилган ишларини кўп такрорлайдиган ва хотинининг гапига эргашадиган бўлиб қолармиш”, деб жуда кўп такрорларди.  Шунга ўхшаш, мен бир эс- ки гапни хотирласам, мени қариганга (аслида-ку қариганман) чиқармайсиз.

Шундай қилиб, биз Самарқандликлар,1993 йили мен Ўзбукистондан чиқишимдан аввал ҳаракатимизга ҳукуматдан четлаштирилганлардан бирини келтириш ва ўша замонлар Каримовни ҳокимиятдан кетишга мажбур қилишни режалаштирдик. Масалан, Самар- қандлик пули ва атрофи бор, ҳатто бир неча мансабдор кишиларнинг таклифи билан Мирсаидовни танладик. Мени эса, у билан учрашишга танлашдилар. Мен бу ишни амалга ошириш учун анчагина ҳаракатлар килдим. Мирсаидовнинг алоқачиси орқали учрашув вақти ҳам белгиланди. Афсус, бу ерда ҳам Тошкентдаги Бирликчи дўстлар ҳалакит беришдилар ва учрашув бузилди, яъни учрашув бўлмади. У ерда кўп гаплар бор. Уларни ёзсам хат фақат ўша 93-йил Мирсаидов билан учрашувга ҳаракатнинг тасвиридан иборат бўлиб қолади. Ана шу гаплардан кейингина мен ватанни тарк этишдан бошқа йўл қолмади ҳисоблаб, имкони юзага келгандан юртдан чикиб кетгандим. Чунки кундан-кун ҳаётимга таҳлика кучаяётганди.  Шунинг учун сизнинг лидер ҳақидаги фикрингизга ҳам кўшиламан. У икки “машҳур” тарихий лидерлар ҳақидаги фикрингиз ҳам тушунарли. Ниҳоят, янги лидер ким ва ким бўла олади? Ҳа, Пўлотжон, бу масала, яъни лидерликка кимни танлаш, кимга ишониш  масаласи ҳақиқатан жуда нозик ва муҳимдир. Менимча ҳам янги лидер, сиз айтган сифатлар билан бирга ҳозирок буюк давлатларга танилган бўлса, нур устига нур бўларди. Сиз яхши биласизки, бугун буюк давлатларнинг эътиборидан ташқари ҳеч қандай “револютсия” қилиб бўлмайди. Масалан, бизнинг лидеримиз айникса Америка ва Руссияга маъқуллироқ бўлиши ёки  ҳеч бўлмаганда ўзини уларга маъқул  кўрсата биладиган маневрлар қила оладиган бўлиши керак, деб ўйлайман. Бўлажак лидерда бундай сифатнинг бўлиши энг асоси факторлардан бири бўлиши керак, шекилли.

Қисқаси, Пўлотжон, агар бизда нормал структурага эга мухолифат  ва унинг ягона лидери мавжуд бўлса, ундан сўнг маблағ масаласига келинади ва уни кўпроқ лидерга қараб, унинг келажагини  ҳисобга олиб, изланади. Ўйлайманки, “спонсор”лар ҳам шуларни ҳисобга оладилар ва улар чиқади, албатта. Ҳатто Ўзбекистоннинг бугунги  биснесменларидан ҳам “раҳномалар” чиқса керак, деб ўйлайман. Шу ерда шуни ҳам айтиш лозимки, у икки тарихий лидерларга бериладигани берилиб бўлган.  

Шундай килиб, келинг фикрлашайлик. Сиз ва мен кимга тўхтоламиз?

Ўйлайманки, биз бу масалада беллашмасмиз. Ҳал килувчи қарор учун иккимизнинг фикримиз етарлими? Ёки бу масалада кимларни фикрлашишга чақирамиз?

Пўлотжон, менимча шу ҳам борки, сиз ва мен, балки яна бир неча ишончли кишилар бўлиб, бир киши номзодида тўхтадик ва уни реклама килиш, дунёга таништиришни, жумладан Ўзбекистонга ҳам таништиришни бошладик, дейлик. У замон бизнинг  у икки тарихий лидерлар индамай, ҳа, яхши қилибсизлар, дейишадиларми? Жахонга жар солмайдиларми, бизни Каримов жосуслари, деб атаб бутун дунё демократик институтларининг почта қутиларини, ҳатто буюк давлатлар бошлиқларининг ҳам почта қутиларини ифлос хатлар билан тўлдириб ташлашмайдиларми?  “Ўлар хўкиз, болтадан қайтмайди”, қилмайдиларми? Натижада, яна  бир-биримизга ахлат ағдариб, “эски тос, эски ҳамом” бўлиб қолмаймизми? Булар барчаси мулоҳаза учун фикрлар, маълумотлардир – информация для размышеления”.

Бироқ биз, сиз ўртага кўйган масала устида жиддий ишлашимиз ва вақтни ўтказмасдан тезроқ бир қарорга келишимиз шарт. Биласиз, вақтимиз ҳам жуда кўп эмас. Икки йил, бу жуда оз вақтдир.  

Билмадим, менинг бу ёзганларим сизга маъқулми? Хат ҳам чўзилиб кетди. Сизни зериктириб қўйганим учун узр.

Омон бўлинг. Ҳаммаларингизга саломларим ва дуоларим бор. Ёзиб туринг.

Сизга ҳурмат билан Алибой Йўляши.  21.02.05 душанба.

11.26.2 П.Охуновга яна бир хат (Аммо ёзилган вақти кўрсатилмаган).

 Бу хат ҳар ҳолда юқоридагиларидан олдин ёзилган. Аммо санаси кўрсатилмаган экан. Ассалому алайкум Пўлотжон! Жавобингизни олиб беҳад хурсанд бўлдим. Раҳмат. Алокаларнинг узилиб кетишида мен тарафимда бирор камчилик ўтган бўлса, мен ҳам узр сўрайман. Оллоҳга шукр, сочилган насибаларни териб еб юрибмиз. Айтганингиздек, ҳаётимиз жуда енгилмас, аммо нима ҳам қиламиз, бизга насиба шу экан. Шунисига ҳам шукр. Ватанда кишилар биздан кўп-кўп ёмон ахволда (азобда дейишим керак) яшамоқдалар. Дунёнинг у бурчи (Канада) билан бу бурчи (Норвегия) ўртасида қатнаб юрибман, дўстим. Шу кунларда сизга қўшниман. Ана шу кўчиб юришлар сабаб, Норвегияда интернетни ўчиргандим. Ҳозирлар уйимда интернет йўқ. Шу сабаб хатингизни бугун кутубхонага чиқиб, ўқидим.

Ўзингиз қандайсиз, болаларингиз, Ватандаги қариндошлар, барчалари бардаммилар? Ҳаммаларига биздан кўпларча саломлар бўлсин.

Пўлотжон, сиз айтган ташвишлар мени бутун умр қийнаб келмоқда. Кўзга кўринадиган, бирлашган ташкилот тузиш учун нимам бўлса ҳаммасини, жонимни ҳам ҳадя қилишга розиман. Пўлотжон сиз, мени кечиринг, аммо мен шундай бир ишончга келдимки, у эски икки “раис” билан бирлашиш ҳақида ўйлаш хаёлпарастлик, гўдакликдир. Ҳеч бўлмаса бугун биз, бироз ўсмирлардай иш қилайлик.

Пўлотжон, мени тўғри тушунинг, мен М. Маликов нажот йўли, деётганим йўқ. Аммо у билан сўзлашиш, суҳбатлашиш лозим. Балки учрашиш ҳам керакдир. Аммо шуниси ҳам борки, Маликов бугун баъзи доираларда рўйхатнинг бошида турибди, бу факт. Бироқ мен сизга Маликов масаласида ҳеч қандай таклиф киритаётганим йўқ.  Шундай қилиб, мана бу: 1 – 703 591 02 94 Мухаммадбобур Маликовнинг телефонидир.

Шу аниқки, ҳеч қачон силлиқгина ташкилот тузилмайди, бундай бўлиш табиатан мумкин эмас. Аммо ҳамиша тартишадиган ва тартишишга ҳеч вақт йўл бериш мумкин бўлмаган масалалар олдиндан, низомий қоидалаштириб қўйилган бўлиши зарурдир. Бўлинишлар ҳам бўлиб туриши табиийдир. Аммо бўлинишлар учун зарурат, вазият ва  вақт мос бўлиши лозим. Масалан, бугун бизда бўлак-бўлак ҳаракат заррача аҳамиятга лойиқ иш берадими? Бугун бизда бўлиниш ҳақида тартишиш мумкин бўлмаган масаладир. Бугун бўлиниб ҳаракат қиладиган замон эмас, тамом, вассалом бўлиши керак. Худди шундай бирлашиш ҳам.

Пўлотжон биласиз, ичимиз тўлиб ётибди. Ёзиб тугатиб бўлмайди. Ҳозирча соғ бўлинг, ёзиб туринг. Маликов билан суҳбатингиздан хабардор қилсангиз кўп мамнун бўлардим.

Декабрнинг бошлари эди шекилли, мен навбатдаги “ижод”ни қоралагандим, яъни эски “Бирлик”чи ва “Эрк”чиларнинг бир қисмига мурожаатни қоралангандим. Уларнинг бири сиз эдингиз. Аммо кўпларнинг, жумладан сизнинг хам адресларини билолмаганимдан уни керак одамларнинг хаммасига жўната олмадим. Факат уч кишига жўнатгандим, иккиси жавоб килди, биридан жавоб кайтмади. Ана ўша мурожаатни яна бир адресат сизга хам етказиш мумкин бўлди. У тубандагидир:

“Кадрли ва кўп хурматли, Oлим Каримoв, Вeкжoн Ташмуҳаммeдoв, Зoҳид Ҳакназарoв, Дадахoн Ҳасан, Тoлиб Ёкубoв, Сулаймoн Мурoдoв, Хoликназар Ғoниeв, Шуҳрат Исматуллаeв, Назар Oрифoв, Ойгул Маматoва, Гулcчeҳра Нуруллаeва, Пўлoт Oхунoв, Зафармирзo Исақoв, Юсуф Жума, Зоҳир А`лам ва бoшқа ўзларини прeзидeнтлик крeслoсига даъвoгар кўрмoвчи, эл, миллат учун куйинчак элпарварлар! Сизларга мурoжаат киламан ва мeни тушинасиз, дeган умиддаман.

11.25.3  Азиз қадрдoнлар, қимматли ватандoшлар!

Сeвимли Ватанимиз Ўзвeкистoннинг бугунги ҳoли аҳвoли барчамизга жуда равшан. Бу ҳақда алoҳида сўзлаб ўтириш oртиқча бўлса кeрак, дeб ҳисoбладим. Ҳаммамизга сир эмаски, ўтган ўн йилдан oшиқ давр ичида на Ўзбeкистoн ҳукумати аталмиш бугунги йўнатувчилар, на уларга муxoлифат исмини тақиб юрган бизлар (Вирлик-чи, Эрк-чи ва бoшқалар) каби шoввoзлар миллат, xалқ oлдидаги муқаддас бурчларини бажаришдилар. Кeчган ўта қимматли замoн ҳар иккала тoмoн учун ўз қoбилиятларини кўрсатишга (тўғрoғи  ўзларини рeклама қилишга) сарф бўлган бўлса-да, улар бунинг ҳам уддасидан чиқа oлмадилар, дeйишга бугун ҳар ким ҳақлидир. Чунки бири дунёда энг рeаксиoн ҳукумат нoмига сазoвoр бўлган бўлса, иккинчиси кўлларидан ҳeч бир ярарли иш кeлмайдиган, чeт элларда юрган бeш-тўртта кишилардан ибoрат эканликларини кўрсатдилар, хoлoс. Бирoқ, Ўзбeкистoн халқи, бизнинг миллатимиз, ҳар ҳoлда қандайдир умидлар билан яшаётган кўринади. Аммo  билмадим, у қандай умидлар ва кимларга умид қилиб яшаяптилар??? Ғайбдан ”кeладиган” мўъжизагами? Балки қандайдир мeҳр-шафқат тарафдoрларигадир ёки  дeмoкратик давлат аталмиш мамлакатлар бирoртасининг ”мeҳрибoнлик”ларигадир!!!

Азиз дўстлар, ҳeч бўлмаганда сиз ва мeнга аниқки, Ўзбeкистoннинг, унинг миллати, xалқининг ҳoлига уларнинг ўзларидан ўзга ҳeч кимсанинг ичи ачимайди. Тун ва кундай шу нарса аниқки, улар ҳeч кимнинг тушига ҳам кираётгани йўк. У ердаги халқнинг ҳoли ва аҳвoли ҳeч кимни мутлақo қизиқтирмайди, қизиқтириши ҳам мумкин эмас. Шуни жуда oчиқ-oйдин билиб oлайликки, дунёдаги катта, кичик кишиларни, ташкилoт, ва давлатларни, ҳаттo бизни чуқур калбимиздан маҳлиё этиб турган ҳуқуқни ҳимoя қилиш ташкилoтларини ҳам  энг аввал фақат ўз манфаатлари қизиқтиради. Шу сабаб уларнинг ҳаммаси ҳамиша, ҳар қандай ҳoлда фақат ўз манфаатлари нуқтаи назарларидан кeлиб чиққан шаклда иш қилдилар ва бундан буён ҳам худди шундай қиладилар.

Шундай қилиб, ташқаридан кимлардандир “нажoт” кутиш, бу бир хаёлдир. Бугун oлдимизда турган ва раҳбар қисми Ўзбeкистoндан ташқарида яшаётган “мухoлифатчилар”дан қилинган умид ҳам ўз умрини яшаб бўлди, азизлар.

Хуллас, азизлар, Ўзбeкистoннинг, унинг халқи аҳвoлини тузатишни ўйлайдиган ўзбeкистoнликлардан бoшқа, у xалқнинг жoнкуяр ўғил-қизларидан (агар шундай ўғил-қизлар бўлсалар) бoшқа бирoрта киши, ташкилoт ёки давлат  йўқдир, бўлмайди ва бўлиши ҳам мумкин эмас.

Қисқаси, Ватанимиз тақдири бизнинг қўлимиздадир. Тўғри, бугунга қадар кўп адашдик. Чунки биримиз ҳақиқатан Каримoв бoшлиқ ҳукуматдан умид қилган бўлсак, бошқамиз муxoлифат нoмидаги гурyҳдан нажoт кутдик. Аммo бу кутишлар жуда қимматли йилларни eб битирди. Бугун эса, бoр имкoнларнинг ҳаммасини батамoм йўқoтмайлик, дeган муаммo ўртага чиқиб турибди. Бугунга қoлган имкoну- имкoният эса, дунёнинг бугунги аҳвoлини, бугунги дeмoкратик принсипларни тушунган, инсoфли кишиларнинг Ўзбeкистoндаги зулмга қарши бирлашиб, бир дастур ва ягoна принсипда курашишидан ибoрат бўлиб қoлди.

 Ким нима дeса дeявeриши мумкин, аммo бугун ҳам Ўзбeкистoнда жамият зулмкoрлар ва мазлумларга бўлинганича қoлмoқда. Мамлакатда мавжуд бўлган барча қoнунлар фақат зулмкoрлар фoйдасига ишламoқда. (Мeнга қoлса ана шу oчиқ бўлинишни ҳам кeлиштириш мумкин, дeб ҳисoблайман.) Дeмак, зулмга қарши мазлумлар бирлашмаси кeрак бўлади. Уларни, у мазлумларни ким бирлаштириши мумкин? Уларни бирлаштирувчи куч, элнинг ҳақиқий элпарвар, жoнкуяр ўғил-қизларининг чинакамига бирлашган ташкилoти бўлиши мумкиндир. Бундай ташкилoтни тузиш ва эл ичидаги жoнкуярларни тўплаш, уларни бир ягoна дастур билан қурoллантириш, фаoл ҳаракат бoшлаб бeриш масъулиятини биз нисбатан кeкса ҳисoбланган авлoд қўлга oлишимиз кeрак, дeб ҳисoблайман.

Биринчи таклиф, нoмлари тилга oлинганларнинг ҳаммаси ёки бир қисмининг Ўзбeкистoн аҳoлисига мурoжаати эълoн қилиниши ва уларнинг  чeт эл мамлакатларининг бирида йиғилиши ўтказилиши кeрак. Ана ўша йиғилишда бошқа муҳим масалалар, курашнинг кунлик ва кeлажак дастури ҳамда йўллари, умуман курашнинг шакли, усули, яъни дастурий асoслари кeлишиб oлинади. Бу ишни амалга oшириш қанча oпeратив қилинса, фoйдаси ҳам шунча буюк бўлади. Шундай бир ташаббус гуруҳи бoрлиги аниқ бўлса, чeт элда йиғилиш ташкил қилиш мумкин бўлади, дeган умидлар бор.

Эслатма: шу ҳам аниқки бугун нoмлари ”машҳур” лидeрлар қатнашадиган йиғилишнинг бирoр ижoбий натижа билан битишига умид қилиш хўкизнинг туғишини кутиш билан тeнгдир. Шунга қарамасдан у лидeрлар мeн таклиф қилаётган йиғилишни ташкил этсалар ва ўзлари қатнашмасалар, уларни ўтмиш хатoларини тушинибдилар, улар ҳам ҳақиқатан элпарвар ва ватанпарвар эканлар, дeб ҳисoбласа бўларди. Мeн уларни анча дуруст билсам-да, ”хўкиз туғиши” ибoрасини жoйида қўллаган бўлсам-да, яна тавба қилиб, эл бахти учун улар бир мардлик ҳам қилишар, дeган умидда қoламан. Ҳурмат ва қардoшлик туйғулари билан Йўляхшиeв Алибoй.”

Бу хат ичида писимистик ифодалар ёки жуда ҳам мақтанишлар сезилса, уларни бандасининг қусури ҳисоблаб, мени кечирасиз, деб умид қиламан.

11.25.4 Пўлот Охуновга ёзилган яна бир хат.

У эса, тубундаги мазмунда бўлган экан:

Ассалому алайкум Пўлотжон! Яхшигина, чарчамай юрибсизми? Шукр биз ҳам юриб-миз.

Пўлотжон, у куни сиз қўнғироқ қилганингиздаги суҳбатни бироз давом қилмоқчиман.

Биринчидан дўстим, биз сўзлашганимизда алоҳида таъкидламасак-да, сўзларимиз идеал ҳолат учун гапирилди. Яъни номзод танлаш, уни кўрсатиш, сайлов ўтказиш, сайлаш шароитлари нормал бўладиган демократик ҳолат  учун гапирилди. Бизга яхши маълум- ки, бизда ундай бемалол шароит бўлиши қийин, балки бўлмайди. Ҳатто Ўзбекистонда нормал сайлов ўтказишни қандайдир давлат ва давлатлар гуруҳи бўйнига олган вақтда ҳам бизнинг мамлакатимиздаги амалдорлар бирор хийлани тўқиб чиқаришлари аниқ. Шунинг учун масаланинг мана шу томонини жуда яхши ва жиддий ўйлашимиз шарт.

Иккинчидан, сиз исмини тилга олган номзодни мен тўла қўллаб қувватлайман. Агар ич- килик масаласи жуда учига чиқиб кетган бўлмаса, у кишинниг номзоди ҳақиқатан энг безарар ва ҳеч кимни чўчитмайдиган номзод бўлади. Бироқ фақат битта номзод оз. Менга етиб келган маълумотларга кўра, 1991 йил сентбрида Олий Совет депутатларида Мирсаидовдан бошка номзодлар бўлмагани учун, у ваъдасидан қаитганида, бошқасини  кўрсата олмай, шошиб қолишганлар. Шу сабабли, бизда энг камида яна иккита (ҳамма- си бўлиб учта) номзод бўлиши зарур. Номзодлар кўрсаткичлари бир-биридан деярли фарқ қилмаслиги ҳам лозим.

Демак,

1 Т. Б. О (Тошмуҳаммедов Бекжон Ойбекович).

2. ?

3.?

4-чиси ҳам бўлса зарари бўлмайди. Фақат бизнинг у номзодларимиз ўзлари ўзаро тор- тишмайдиган бўлиши керак, албатта. Номзодларнинг биридан кейингисига ўтиш, фақат шундай қилишга мажбур бўлингандагина бўлиши лозимдир.

Учинчидан, танланган номзод қошида тузиладиган маслаҳатчилар кенгашига (совети- га) аъзолар танлаш масаласи ҳам ишимизнинг муҳим томонларидан биридир. Бунга программ ҳужжатларни тайёрлаш ва келишувлар масалалари ҳам киради.

 Тўртинчидан, бирлашган мухолифат аъзолари кимлардан ташкил топади? Ҳа, бир та- рафдан улар аник, албатта. Ҳозирги ўзларини “Бирлик”чи, “Эрк”чи атаб юрувчилар (менга қолса уларни ҳам бирмунча саралардим), “деҳқонлар” ва ижтимоий ташкилот- лар Бирлашган мухолифат  аъзоларига номзодлардир. Бунлардан ташқари, Муфтининг тарафдорлари, Абдували қори, Обидхон қорининг ўқувчилари бизнинг сафимизда бў- лишлари йўлини жиддий ўйлаб кўришимиз шарт. Улар бизнинг таркибимизга очик- часига кирмасалар ҳам бўлади. Аммо улар қалбан биз билан бўлишлари зарур. Буни биз ташкил қилишимиз керак.  Шу муносабат билан менда алоҳида бир таклиф бор. Сиз Ватанга борганингизда  муфти билан учрашингиз ва у одамдан ҳам бир маслаҳат сўрашингизни мақсадга мувофиқ, деб хисоблайман. Биласиз, бизнинг ватанимизда аҳолининг 80-90 % мусулмонлардир. Уларнинг манфаатлари ҳисобга олинмасдан ҳеч қандай демократик жамият қуриб бўлмайди. Агар муфтини кўрсангиз менинг салмомимни етказишни ҳам сизга омонат топшираман. Мен у кишининг дадалари вафотидан хабарим йўқ эди, яқинда Фазлиддин у ҳақда айтиб қолди. Ўзбекистонга мен телефонда ҳеч чиқа олмайман.  Шу сабаб, яна бир илтимос, мен у кишига таъзия билдираман, дадалари раҳматлининг жойлари жаннатда бўлсинлар, омин. Бу ҳолни ҳам у кишига етказар сиз, деган умидда коламан.

Қолганлари эса, ўзингиздан қолар гап йўк. Ватандаги дўстлар ва хайрхоҳлар билан маслаҳат ишига кирашарсиз, иншооллоҳ. Бизнинг Самарқандликлар илгари ҳам бўли- нишдан узоқ эдилар. Ҳозир бирлашнинг қизғин тарафдорларидир. Мен уларни (асосан Бирликчилар қисмини) ҳозир анчагина пишитдим, десам мақтаниш бўлмас. Деҳқон- ларга ўтканлар ичида ҳам менинг маслаҳатимдан узоқлашадиганлари оз бўлиши керак. Самарқандлик Эркчилар ҳам асосан эски бирликчилардир. Шу сабабдан Самарқандда бирлашиш проблема бўлмаслиги керак. Номзодлар масаласида ҳам улар бирор тортшувга сабаб бўлмас, деб хисоблайман.

Бошқа янги фикр мулоҳазалар пайдо бўлса, ёзаман албатта. Сиз ҳам ёзиб туринг. Пўлотжон, Бекжон Ойбековичга ва бошка мени танийдиган барча дўстларга ҳам мендан салом айтиб қўйишингизни илтимос ила сўрайман.

Омон бўлинг, ишларингизга ютуқлар тилаб, Алибой Йўляхшиев.” 10.05.05 сешанба.               

11.27 Муҳаммадбобур Маликов билан ёзишмалар.

Ассалому алайкум Бобурбек! Кандайсиз, яхшигина юрибсизми? Уй ичи, болалар ях шиларми? Бобурбек, эртага бошлайдиган ишларингизга ютуқлар тилайман. Бобурбек, мен Жаҳонгирга хат ёзиб, баъзи фикру-таклифларимни билдирдим. У таклифларни сизнинг эътиборингизга ҳам жўнатиб қўйишни лозим топдим. Улар қуйидагилардир:

”…  Мен, бугун биз бошламоқчи бўлган ишимиз бир сиёсий клубга айланиб қолмаслиги тарафдориман. Ўзбекистон ҳукуматига мухолифат аталмиш, “Бирлик” ва “Эрк”нинг энг асосий қусурлари сизу-менга ойнадан ҳам тиниқроқ маълум. Биз, энди эски хатоларни такрорлашга ҳақимиз ҳам, вақтимиз ҳам йўқ. Биз, бугун кимнинг қандай мансаб олишини эмас, кимнинг қўлидан қандай иш қилиш келишини тушунадиган принсипда ишни йўлга қўйишимиз зарур.

Менимча, Конгресснинг раҳбариятидан ташқари тахминан тубандаги каби  ишчи комитетлари бўлиши лозим:

1 – Четэл ҳукуматлари ва халқаро жамоат ташкилотлари билан ишлайдиган Комитет.

2 – Ватанда ишлайдиган Комитет.

3 – Қиргизистондаги қочоклар билан ишлайдиган муваққат Комитет.

4 – Диний масалалар билан шуғулланувчи комитет (Ватандаги диний оқимлар қарашларини умумдунёвий сиёсат билан мувофиклаштириш, диний экстремизм ва радикализмнинг олдини олиш масалалари билан шуғулланади).

5 – Матбуот масалари билан шуғулланувчи Комитет.

6 – Молиявий масалалар билан шуғулланувчи Комитет.

Яна бир фикр, Конгресс, Ўзбекистонда демократик ҳукумат туза оладиган, ҳукуматни тўла бошқара оладиган куч ва структурага эгалигини дунё жамоатчилиги олдида кўрсата олиши лозим. Пўлатовга ўхшаб, ҳеч бир жойда, ҳеч биримиз, “бизда ҳукуматни бошқариш тажрибаси йўқ, Каримов ҳукумати ичида бизнинг тарафдорларимиз бор, улар бизга ёрдамчи бўлади, шаклидаги аҳмоқона сўзларни айтмаслиги керак”.

Менимча, Ватанда воқеалар, икки хил йўналишдан бирида ривожланади. Бирничиси, Каримов, охир оқибатда дунё давлатлари ва жамоатчилиги босими остида чекинади, баъзи демократик илоҳотлар бошланади. Натижада, 2007 йилги сайловларга тайёргарлик кўриш имконияти майдонга келади. Аммо бундай бўлишига ишониб бўлмайди. Чунки Каримов ва унинг атрофидагилар жуда кўп ва катта-катта жиноятларни қилдилар. Шу сабаб, улар нормал демократик ўзгаришлар қилишга қодир эмаслар. Бирок, улар  дунё давлатларини ва жамоатчилигини яна бир бор алдашлари мумкин.

Иккинчиси, ”рангли инқилоб”ми, бошқача йўл топиладими, иш қилиб, Каримов ҳукумати мажбуран ҳайдалади. Демак, биз ҳар икки ҳолга ҳам тайёр бўлишимиз ва тайёрланишимиз зарур. Хатто Каримов ҳукуматдан мажбуран кетгизилади, деган ғоя атрофида ишлаш зарур бўлади.

Шунинг учун Ватандаги Комитетимизнинг вазифаси жуда жиддий ва ўта масъулиятлидир. Биз, Ватан ичидаги ҳар бир жонланишни кузатишимиз ва бошқаришимиз зарур. Планлаштирилма- ган, Конгрессда аниқлаб олинмаган бирорта ҳаракат бўлмаслигига эришиш керак. Ташкилотчи-ларининг тайни йўқ, якка-якка ҳаракатлардан ҳеч нарса чиқмаслигини жуда яхши тушунишимз шарт.

11 – июнда бўлажак йигилишда катнашиш насиб бўлмади. Сизларга омаду-ютуқлар тилаб қола-ман. Иншооллоҳ, кейинги йиғилишларда учрашиб қолармиз.

Ҳаммаларингизга соғлиқ, саломатлик ёр бўлсин. Нияту-мақсадларимиз амалга ошишини Ярат-ганнинг Ўзи насиб айласин. Сизга ҳурмат билан Алибой.”

Юқоридаги мазмундаги бир хатни Жаҳонгир Маматовга ҳам юбордим. Хатнинг Ж.Маматовга бюорилган санаси 09.06.05 пайшанба экан.

11.27.1 Муҳаммадбобур Маликов билан ёзишмаларимиздан яна бир мактуб.

У тубандаги мазмунда бўлганди:

“Ассалому алайкум Бобурбек!

Удир, будир сабаб бўлиб анчадан буён ҳабарлаша олмадик. Қандайсиз, саломатмисиз, уй ичи, болалар барчалари яхшимилар?  Шукр бизлар ҳам яхшимиз, ишлашиб, ўқишиб юрибмиз.

Бобурбек, мен имконим доирасида Самарқандда бир мунча ишлар олиб боришга уриндим. Оқибатда, Жўрабеков ўғиллари билан биргаликда, Абдураҳманов П.М., Рустам Ҳолмуҳомедов (Самарқанднинг ҳозирги ҳокимидан олдингиси) Ўзбекистонда йўқ, деган ҳабар олдим. Азиз Носиров суд қилинаётган экан. Жўрабековнинг қариндошларидан бир қисми Арманистонда эмиш. Руссияда ҳам бўлиши керак, дейишаяптилар. Қисқаси, бу излашлар ҳозирча бирор натижа бермади. Улардан ташқари бизда яна бир кишимиз бор эди. Афсус у киши вафот қилибди.

Шукр қолган дўстлар ишлаб ва ҳаракат қилиб туришиблилар. Мен улардан олган кейинги хатни ҳам сизга илова қилишни лозим кўрдим. Хат кириллда ёзилган.

У хатни қуйида айнан келтираяпман :

”Ассалому алайкум Алибой ака!

Менинг савол ва андишаларимга батафсил, асосли жавоб қайтарганингиз учун Сизга катта раҳмат. Қизиқиш билан уни қайта-қайта уқиб чиқдим. Шу хатингизга сабаб бўлган ўзимнинг хатимни ҳам, айтганингиздек, қайта ўқиб чиқдим. У компютеримда. сақланиб турибди Сизнинг хатингизнинг мазмунини (ўзини принтердан чиқариб олиб боришни унитибман) бугун учрашганимизда Абдумалик ва Исрофилга ҳам айтиб бердим. Улар  билан фикрлашиб, Сизнинг айтганларингиз ва шу кунларда «Озод деҳқон» ташаббуси билан мухолифат намоёндаларининг “Серкуёш Ўзбекистоним“ номи остида янги бир коалициясини тузишга уриниш муносабати билан Н. Ҳидоятованинг «Озодлик» радиосига берган интервюсидаги гаплари асосида бизларда туғилган фикрларни Сизга ёзиб юборишга келишдик. Н.Хидоятова мухбирнинг: «Сиз демократик мухолифат коалицияси деб атаётган уюшмада негадир «Бирлик» ва «Эрк» лидерларининг номлари кузга ташланмаяпти,» деган саволига савол билан: «Сиз қандай ўйлайсиз, «Бирлик» ва «Эрк» лидерларининг  ўзаро жанжалларининг тугашини яна 10 йил кутиб ўтиришимиз керакми? Бундай қилишга ҳақимиз йўқ, фурсат ғанимат,» деган мазмунда жавоб берди.

Бизлар «раис»лардан қутилишнинг табиий-демократик имконияти мавжуд деган хулосага кел-дик. БХҲП уставига кўра, шу йилнинг августида партия бошқарув органлари ва раҳбарларининг ваколат муддати тугайди. Шунгача бизлар партиянинг туман ташкилотларини тузиб уларнинг барчасида ўзимизга содиқ одамларнинг бўлишига эришишимиз керак. Бунда Сизнинг ҳам ёрдамингиз тегиши мумкин деб ҳисоблаймиз. Қандай қилиб, ҳозирги кунда меҳнатга яроқли ўзбекнинг карийб 90%-и тирикчилик илинжида дунёнинг ҳамма буржида тентираб юрибди. Шундайлар Сиз юрган ерларда ҳам бўлса керак. Улар билан алоқа ўрнатиб, партиянинг муҳожиротдаги ташкилотини тузишни Сизга таклиф қилиш фикрига келдик.

Агар биз партия қурултойига мустаҳкам вилоят ташкилоти вакиллари сифатида борсак, у ерда гапимиз ўтиши, ўзимиз хоҳлаган натижаларга эришиш имконияти бўлиши мумкин. Боз устига, бизнингча, бошқа регионларда ҳам Сизу бизнинг бу фикримизга қўшилувчилар йўқ бўлмаса керак. Холикназар.  26 апрел 2005.”

Бобурбек, ҳозирча менда шу гаплар. Сизда қандай янгиликлар бор? Андижонлик Фазлиддин исмли йигитга ҳам сизга телефон қилишни маслаҳат қилгандим. У ҳам сиз билан алоқа боғлагандир. Билмадим негадир шу кунларда Оҳунов жим бўлиб қолди.

Ҳайр соғу-саломат бўлинг. Сизга ҳурмат билан Алибой.  28.04.05 пайшанба.”

Бу хатга Маликов дарҳол қисқа жавоб қайтарди. У тубандагидек эди:

“29.04.05 – жума. Ассалому алайкум азиз Алибой ака! Яхшимисиз, соғ – саломат юрибсизми? Яқин ўртада янгиликларни кутяпман – натижаларини сизга этказаман. «Серқуёш Ўзбекистонга» менинг муносабатим салбий. Бу аҳмоқона иш. Бу ҳақида батафсилроқ гаплашармиз. Юборган маълумотларингизга катта раҳмат. Биз отни қамчилашимиз керак. Хурмат ила Бобур Маликов.”

11.27.2  Маликовдан набатдаги хат:

“16.05.05 – душанба.  Азиз акажоним, афсуски яна ҳалқ жабр кўрмоқда. Бу ифлос оқпадар ҳеч нарсадан тоймаскан. Мен ўз вақтида айтгандим – катта қон билан келган, катта қон билан кетади!

Барибир Андижон воқеалари бўйича бир вақтлар келиб тергов олиб борилади, битта ҳам муттаҳам қутула ололмайди, лекин бегуноҳ курбонларга куйиб ачинаман. Хушев  ҳақида айтсангиз, уни мен жуда яхши биламан, яна бир бор огоҳлантирганингиз учун катта раҳмат.

Иншооллоҳ, хаммамиз соғ – саломатмиз. Менинг режаларим рўёбга чикса, балки якин кунларда учрашамиз. Соғлик ва омад тилаб қолувчи- Муҳаммад- Бобур.”

Маликовнинг бундай жавоб ёзишига менинг мана қуйидаги мазмундаги хатим сабабчи бўлганди:

“Бобурбек қандайсиз, яхши юрибсизми? Шукр, бизлар ҳам дурустмиз. Бу Ўзбекистонда қизиқ воқеалар бўлаяпти. Улар ҳақида сизнинг мулоҳазаларингиз қандай? Менда эса, қатор шубҳалар бор. Шубҳаларим кўпроқ лўлининг ўзи ва унинг атрофидан жиноятчиларни излашга бориб тақалади.

Аслида Бобурбек бу хатни ёзишдан мақсад, сизга Исмат Хушев исмли бир журҳналист ҳақида икки оғиз огоҳлантириш ёзиш эди. Менга келган хабарга кўра, у сиз билан ҳам гаплашар экан. Америкага, сизларга яқин боришга ҳаракат қилаётган экан. Бироқ у одам ниҳоятда тубан киши дейишаяптилар. Ҳозир Торонтода (Канада) яшар экан. Билишимча,Торонтодаги ўзбекларнинг роса жонига тегиб бўлиб, улар ҳақида Ўзбекистонга ҳам тинмасдан «хабар» юбориб турган экан. У ерга, Вашингтонга борса бошга бало бўладиган кўринади. У бемазадан эҳтиёт бўлиш керакка ўхшаяпти.

Максудийлар ва сиз билан яқинлашишга уринаётганмиш. Мақсудийлардан ёрдам олиш плани ҳам бормиш. Балки ҳозир ҳам ёрдам олаётгандир. Унинг бемазалиги, ифлослиги ҳақидаги сўз- ларни бу ерда ёзишни лозим кўрмадим.

Аммо менга ёзилган ва телефонда сўзланган сўзларга кўра у ниҳоятда оқпадар, онасига ҳам хиёнат қиладиган бирисига ўхшайди. Ундайлардан жуда эҳтиёт бўлиш керак, деб ҳисоб- лайман. Ҳозир Жаҳонгир билан анча дуруст алоқада эмиш.

Омон бўлинг, ишларингизга омад тилаб қоламан. Сизга ҳурмат билан Алибой.”

яқин мавзу